Noord-Holland
Onderkelderen in Hilversum en het Gooi
Het Gooi is het makkelijkste kelderlandschap van de Randstad. De villa's staan op een stuwwal van goed doorlatend zand, en het grondwater ligt op de hoge delen meters diep.
- Grondwater
- laag
- Bodem
- zand (stuwwal)
- Vergunningspraktijk
- gemiddeld
Deze pagina gaat over Hilversum en omgeving, waaronder Laren, Blaricum, Bussum, Naarden, Hilversum Trompenberg.
Onderkelderen in Hilversum en het Gooi
Het Gooi werd in de negentiende eeuw het buiten van rijk Amsterdam. Na de komst van de spoorlijn in 1874 lieten welvarende Amsterdammers villa’s bouwen rond het oude dorp Hilversum. Zo ontstonden tussen 1880 en 1930 villaparken als Trompenberg, met huizen van architecten als Salm, Berlage en Hanrath. Laren en Blaricum groeiden uit tot kunstenaarsdorpen met rieten daken, en Bussum en Naarden kregen hun eigen villawijken langs het spoor.
Die villa’s zijn vandaag gewild en duur. De percelen zijn groot, maar de bestemmingsplannen in de villaparken beschermen het groene beeld. Een grote bovengrondse uitbreiding past daar vaak niet in. Een kelder voor een thuisbioscoop, home gym, wijnkelder of kantoor wel. En anders dan in Amsterdam of Leiden werkt de bodem hier mee.
Kelderbeleid en vergunning in Hilversum
Hilversum heeft geen apart kelderbeleid. Wij hebben zo’n beleidsregel ook niet gevonden bij Laren, Blaricum of Gooise Meren, waar Bussum en Naarden onder vallen. Blaricum heeft een eigen omgevingsplan. Een kelder wordt in al deze gemeenten beoordeeld als gewone bouwactiviteit. De vragen zijn of hij in het omgevingsplan past, aan het Besluit bouwwerken leefomgeving voldoet en door de welstand komt. Let op dat in sommige Gooise gemeenten het ondergrondse oppervlak kan meetellen bij het maximaal bebouwde oppervlak. Laat je architect dat per adres nakijken.
Je vraagt de omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket. Hilversum raadt voor complexere of grotere plannen een haalbaarheidsonderzoek vooraf aan. Dat is niet verplicht, maar het geeft inzicht in de haalbaarheid en voorkomt onnodige kosten. De afdeling Vergunningen, Veiligheid en Bestuurszaken is bereikbaar via 14 035. Vragen over de Omgevingswet of het loket stel je bij het Informatiepunt Leefomgeving.
Voor het waterdeel heb je te maken met Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, dat Waternet als uitvoerder heeft. Moet je tijdens de bouw grondwater wegpompen, dan meld je dat of vraag je een vergunning aan. Waternet verleende bijvoorbeeld een vergunning voor de bronbemaling van een kelder bij het Tergooi-ziekenhuis aan de Van Riebeeckweg. In de villaparken op de stuwwal kom je met een kelder van gewone diepte vaak boven het grondwater uit, waardoor bemaling niet nodig is.
Bodem en grondwater
Hilversum ligt op een stuwwal uit de voorlaatste ijstijd. De Trompenberg is met ruim 26 meter boven NAP het hoogste punt van de stad. De villawijken in het westen liggen grotendeels op de stuwwal en de spoelzandwaaiers ernaast. De gestuwde afzettingen reiken tot 50 à 68 meter diep. Een waterparagraaf van de gemeente beschrijft de bodem als goed doorlatend zand, met een eerste watervoerend pakket van meer dan 40 meter dik. Dezelfde paragraaf noemt opdrijven van kelders geen aandachtspunt.
Dat is gunstig, maar het Gooi is niet overal droog. De grondwaterstanden in Hilversum fluctueren sterk en vertonen een stijgende trend. Waar het water tot een meter onder het maaiveld komt, zijn er klachten. Hilversum-Oost ligt lager en heeft veel minder oppervlaktewater om grondwater af te voeren. De gemeente schrijft dat het grondwater in de winter van 2023/2024 een stuk hoger stond dan normaal, met overlast en schade op verschillende plekken. Sinds september 2024 is er een loket via grondwater@hilversum.nl.
Voor een kelder is de les simpel. Op de stuwwal bouw je in droog, draagkrachtig zand. Een waterdichte bak blijft verstandig, maar de bemaling is beperkt of niet nodig. In de lagere delen, richting Hilversum-Oost en de Vechtstreek, moet je rekenen op een hoge grondwaterstand. Daar ontwerp je de kelder als in het westen van het land. Bekijk voor je perceel de boringen in DINOloket en laat sonderingen zetten.
Woningtypen per buurt
Hilversum Trompenberg. Villapark uit de periode 1880 tot 1930 op de top van de stuwwal, een beschermd stads- en dorpsgezicht met villa’s van bekende architecten. De vroegste villa’s, zoals Buen Retiro uit 1875, zijn rijksmonument. Bij een monument toetst de gemeente de kelder ook op de monumentale waarde. De bodem is zand, het grondwater ligt diep, en de percelen zijn groot genoeg voor een kelder naast of onder het huis.
Laren en Blaricum. Vrijstaande villa’s en landhuizen uit de jaren twintig en dertig, vaak met rieten kap, op zandgrond rond de engen en de hei. Blaricum werkt met een eigen omgevingsplan, en de gemeenten letten op het totaal bebouwde oppervlak. Een kelder onder de bestaande woning is hier technisch goed te doen.
Bussum. Het Spiegel en het Brediuskwartier kennen villa’s en herenhuizen van rond 1900 tot 1940 langs het spoor. De bodem is zandig, maar richting de Naardermeer wordt het natter.
Naarden. Villa’s in het Rembrandtpark en rond de vesting. Dicht bij de vesting en de Vecht staat het grondwater hoger dan op de stuwwal, en de bodem gaat over in klei en veen.
Wat kost een kelder in Hilversum
Landelijk kost onderkelderen tussen 1.500 en 4.500 euro per m² (peildatum oktober 2026). Het Gooi zit in de onderste helft van die bandbreedte, zeker voor de villaparken op de stuwwal. Je graaft in zand, je hebt weinig of geen bemaling nodig, en de kavel biedt ruimte voor materieel en opslag. Er is geen gemeentelijk grondwaterrapport vereist zoals in Amsterdam.
De prijs loopt op bij een monument en bij een kelder onder een bestaande villa met een zwakke fundering. Ook in de lagere delen met hoog grondwater betaal je meer. Een kelder onder een nieuwe aanbouw of onder de tuin in Laren of Trompenberg is in deze regio het goedkoopst. Op de kostenpagina staan de kostenfactoren op een rij. Op de pagina over grondwater lees je wanneer je toch een waterdichte constructie nodig hebt.
Zo werkt het
Begin met de Kelderscan: je vult je postcode, woningtype en wensen in en krijgt een indicatieve prijsrange voor je situatie. Daarna koppelen we je aan een kelderbouwer die in het Gooi werkt en de verschillen tussen stuwwal en laagte kent.
Veelgestelde vragen
Over onderkelderen in Hilversum
Heeft Hilversum een apart kelderbeleid?
Nee. Wij hebben geen beleidsregel voor kelders gevonden bij Hilversum, Laren, Blaricum of Gooise Meren. Een kelder wordt als gewone bouwactiviteit beoordeeld onder het omgevingsplan. Hilversum raadt voor grotere plannen een haalbaarheidsonderzoek vooraf aan.
Hoe diep staat het grondwater in Hilversum?
Op de stuwwal en in de villaparken zoals Trompenberg ligt het grondwater meestal meters diep. In Hilversum-Oost staat het veel hoger en stond het in de winter van 2023/2024 ver boven normaal, met overlast en schade als gevolg.
Heb ik in het Gooi een watervergunning nodig voor mijn kelder?
Dat hangt af van de locatie en de diepte. Op de hoge zandgronden kom je vaak boven het grondwater uit en is bemaling niet nodig. Moet je wel pompen, dan meld je dat bij Waterschap Amstel, Gooi en Vecht of vraag je een vergunning aan. Waternet handelt dit af.
Bronnen
- Gemeente Hilversum, Omgevingsvergunning aanvragen
- Gemeente Hilversum, Grondwater Hilversum-Oost
- Waterparagraaf bestemmingsplan Lucent, Hilversum (bodem en grondwater)
- Koopman, Glaciale geologie van Hilversum, Grondboor en Hamer (2018)
- Waternet, watervergunning bronbemaling kelder Tergooi Hilversum (voorbeeld)
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, monumentenregister villa Buen Retiro, Trompenberg
- Omgevingsplan gemeente Blaricum
- TNO, DINOloket ondergrondgegevens
- Omgevingsloket
Volgende stap
Weten of jouw huis geschikt is?
De Kelderscan kijkt naar je adres, het bouwjaar en de grondwaterstand en geeft een prijsindicatie voordat je met iemand hoeft te bellen.